مصطفى النوراني الاردبيلي

456

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

تركيبات شيميايى : برگ اين گياه داراى 34 درصد تانن ، 6 درصد اسيد گاليك ، اسيد كينيك ، و اكسى نىئين ، اريكولين ، موسيلاژ ، مواد رزينى ، ميرتل لين و اسانس به مقدار 1 % است به‌علاوه خاكستر آن داراى مقدار زيادى املاح پتاسيم و منيزيوم مىباشد . ميوه آن در حالت تازه ، داراى 76 درصد آب و 21 تا 30 درصد قندهاى مختلف ، اسيدهاى آلى نظير اسيد ماليك ، اسيد سيتريك ، اسيد كينيك ، اسيد سوكسينيك ، اسيد اكساليك و اسيد لاكتيك ، پنتوزانها ، پكتين ، مواد چرب ، مواد رنگى و غيره است . خواص درمانى : برگ آن داراى اثر مقوّى ، قابض ، ضد عفونى كننده و رفع اسهال است و از آن براى رفع سرفه ، رفع تهوع ، احساس چنگ زدگى در معده ، بىاختيارى دفع ادرار در اطفال ، اسهالهاى ساده مزمن ، بيمارى قند و بيماريهاى پوستى دير علاج استفاده مىگردد و چون اثر مدرّ و ضد عفونى كننده نيز دارد ، براى زياد كردن ترشح ادرار و ضد عفونى كردن مجارى دستگاه دفع ادرار مورد استفاده قرار مىگيرد . براى ميرتل لين موجود در برگ چون اثرى شبيه انسولين تشخيص داده شده ، از اين جهت آن را انسولين گياهى نيز ناميده‌اند . با اين تفاوت كه معايب عمده ماده اخير را نيز فاقد مىباشد . ميوه آن كه مهمترين عضو گياه از نظر درمانى به حساب مىآيد ، داراى اثر مقوى ، قابض ، مفرح و ضد عفونى كننده است . ميوه اين گياه اثر مفيد در تنظيم عمل دفع و جلوگيرى از عفونى شدن مواد دفعى در مبتلايان به بواسير دارد ، به‌علاوه در رفع نفخ و گازهاى معده و تحريك اشتها نتيجه مفيدى دارد و حتى معتقدند كه در دفع اسكاريس نيز مؤثر مىباشد . صور دارويى : دم‌كرده مخلوط 20 گرم برگ گياه با 20 گرم برگ تمشك در يك ليتر آب براى مصرف در 24 ساعت جهت بيماران مبتلا به مرض قند و جوشانده 50 تا 80 گرم ميوه گياه در